Ustawodawca przygotował obszerną nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, której celem w założeniu jest wzmocnienie pozycji zawodowej opiekunów, poprawa jakości opieki oraz zwiększenie prestiżu pracy w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów. Projektowane zmiany obejmują zarówno nowe uprawnienia pracownicze, jak i rozwiązania organizacyjne oraz szkoleniowe.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, zgodnie z proponowanymi środkami realizacji.
1. Ustanowienie „Dnia Opiekuna Małego Dziecka”
Jedną z symbolicznych, ale ważnych zmian jest ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka. Nowe święto ma na celu:
- podkreślenie znaczenia pracy opiekunów,
- budowanie społecznego szacunku dla zawodu,
- promowanie wysokich standardów opieki nad dziećmi do lat 3.
2. Nagrody i medale dla opiekunów
Projekt przewiduje możliwość przyznawania nagród specjalnych lub medali osobom sprawującym opiekę w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3.
Rozwiązanie to ma docenić wieloletnią, rzetelną i wyróżniającą się pracę opiekunów.
3. Ochrona jak dla funkcjonariuszy publicznych
Jedną z najistotniejszych zmian jest planowane ustanowienie ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych dla opiekunów w żłobkach,
opiekunów w klubach dziecięcych i dziennych opiekunów, którzy są zatrudnieni przez jednostki samorządu terytorialnego lub instytucje publiczne.
Oznacza to, że naruszenie nietykalności, znieważenie lub groźby wobec takich opiekunów podczas wykonywania obowiązków służbowych będą podlegały surowszej odpowiedzialności karnej ale tylko i wyłącznie w żłobkach państwowych.
Pracownicy placówek niepublicznych takiej ochrony mieć nie będą.
4. Dodatkowy urlop
Projekt zakłada wprowadzenie dodatkowego urlopu dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych oraz dziennych opiekunów.
To rozwiązanie ma przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu w wymagającej pracy opiekuńczej.
5. Szkolenia i tzw. „dzień dyrektorski”
Planowane jest wprowadzenie obowiązku dla: dyrektora żłobka,
osoby kierującej klubem dziecięcym, lub podmiotu zatrudniającego dziennego opiekuna, aby umożliwili opiekunom zwolnienie z obowiązku sprawowania opieki na 8 godzin w roku, lub
ustalenie jednego wspólnego dnia wolnego (tzw. dzień dyrektorski).
Celem jest umożliwienie udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje i kompetencje zawodowe. Ustawodawca pozostawia swobodę wyboru jednej z tych form
6. Ulgi na przejazdy kolejowe
Projekt przewiduje przyznanie opiekunom zatrudnionym w jednostkach samorządu terytorialnego lub instytucjach publicznych zniżki 33% na ulgowe przejazdy kolejowe.
To rozwiązanie ma charakter motywacyjny i socjalny, analogiczny do ulg przysługujących innym grupom zawodowym realizującym zadania publiczne.
7. Cyfrowa legitymacja opiekuna
Nowelizacja ma wprowadzić cyfrową legitymację opiekuna w żłobku, klubie dziecięcym oraz dziennego opiekuna zatrudnionego w sektorze publicznym.
8. Zastępstwo dla dziennego opiekuna
Projekt wprowadza rozwiązania umożliwiające zastępowanie dziennego opiekuna w przypadku urlopu, choroby i zdarzeń losowych.
Ma to zapewnić ciągłość opieki nad dziećmi i bezpieczeństwo organizacyjne rodziców.
9. Rozszerzenie zakresu szkoleń opiekunów
Nowelizacja zakłada rozszerzenie programów szkoleniowych dla:
- opiekunów w żłobkach,
- opiekunów w klubach dziecięcych,
- dziennych opiekunów.
Szkolenia mają obejmować m.in. standardy jakości opieki nad dziećmi do lat 3, co ma bezpośrednio przełożyć się na poziom świadczonych usług.
Podsumowanie
Należy podkreślić, że są to propozycje legislacyjne, które wyznaczają kierunek przyszłych zmian w systemie opieki nad dziećmi do lat 3.
W tym kontekście trudno również nie zauważyć, że zdecydowana większość proponowanych rozwiązań odnosi się wyłącznie do opiekunów zatrudnionych w placówkach publicznych. Rodzi to pytanie, czy osoby wykonujące tę samą, odpowiedzialną pracę w placówkach prywatnych nie pozostają na marginesie planowanych zmian – z niewielkimi, a w praktyce niemal niezauważalnymi korzyściami, podczas gdy ich koleżanki z instytucji publicznych obejmowane są szerokim katalogiem przywilejów.